TỔNG KẾT CHƯƠNG TRÌNH SƯU TẦM, SỐ HÓA TÀI LIỆU HÁN NÔM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN (2015-2018)

       Chiều ngày 08.6.2018, tại Ban Quản lý Di tích Nghệ An đã tổ chức Hội nghị Tổng kết chương trình số hóa tài liệu Hán Nôm tỉnh Nghệ An giai đoạn 1 (2015-2018). Tham dự hội nghị có các đồng chí: Phạm Định Phong - Phó cục trưởng Cục Di sản văn hóa - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trần Thị Mỹ Hạnh - Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao; đại diện Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh; Phòng PA 83 Công an tỉnh; Phòng Văn hóa - Thông tin, Trung tâm Văn hóa - Thông tin và tổ quản lý của một số di tích tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.

 

Quang cảnh buổi Hội nghị Tổng kết

       Được biết chương trình sưu tầm, số hóa tài liệu Hán Nôm trên địa bàn tỉnh Nghệ An được phối hợp giữa Thư viện Khoa học Tổng hợp và Ban Quản lý Di tích Nghệ An từ năm 2015 đến nay. Trải qua 04 năm thực hiện, hai đơn vị đã thực hiện sưu tầm, số hóa tại 16 huyện, thành phố, thị xã với 231 xã, phường, thị trấn, với 473 dòng họ, đền, chùa, miếu. Tổng số tài liệu đã thực hiện qua 04 năm là 70.573 trang tài liệu, bao gồm: 1923 sắc phong; 474 gia phả; 177 văn tế; 422 Bằng cấp/ lệnh chỉ; và 754 tài liệu khác.

Bản đồ thể hiện các địa phương đã thực hiện số hóa qua 04 năm.

       Trong số những tài liệu đã số hóa được, nhiều tài liệu có giá trị lớn về mặt nghiên cứu lịch sử, văn hóa dòng họ, phong tục làng xã, chế độ ruộng đất, văn học nghệ thuật, y học cổ truyền và , các vấn đề chính trị, xã hội, hơn nữa còn giúp ích rất lớn cho việc nghiên cứu văn tự, nghệ thuật của các triều đại phong kiến. Trong đó phải kể đến các tài liệu thời Tây Sơn, chủ yếu là Sắc phong, Lệnh chỉ, Trác lục… là những tài liệu cực kỳ quý hiếm, bởi nhà Tây Sơn tồn tại trong thời gian ngắn lại chịu sự trả thù của nhà Nguyễn nên hầu hết các tài liệu liên quan đến triều đại này đều bị xóa sổ.

       Ngoài ra còn có nhiều tài liệu rất đặc sắc như mộc bản kinh phật của chùa Đức Sơn, bộ mộc bản kinh giáng bút của Hiếu Thiện đàn (Xã Vân Diên, Nam Đàn), bộ mộc bản kinh giáng bút của Tuần Thiện Đàn (đền Thiện, xã Diễn Ngọc, Diễn Châu), các bản kinh giáng bút tuyên truyền yêu nước đầu thế kỷ 20…

       Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, hầu hết các tài liệu Hán Nôm còn được bảo quản chu đáo tại các dòng họ, đền, chùa… Một số di tích còn đang lưu giữ được nhiều sắc phong, tài liệu quý như: Nhà thờ họ Phan Vân, đền Đức Hoàng ở Yên Thành; đền Xuân Hòa, đền Phùng Hưng ở Quỳnh Xuân, thị xã Hoàng Mai; đền Mai Bảng ở phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò; đền Vua Mai ở Nam Đàn; nhà thờ họ Trần (Diễn Phúc), đền Trang (Diễn Kim) ở Diễn Châu; đền Hoàng Mười (Hưng Thịnh), đền Thanh Liệt (Hưng Lam), đền thờ Đinh Bạt Tụy (Hưng Yên Bắc) ở Hưng Nguyên…, Rất nhiều dòng họ còn giữ được gia phả cổ. Tuy nhiên, trong quá trình đi số hóa, đoàn số hóa cũng phát hiện nhiều tài liệu Hán Nôm bị mục nát hoặc có nguy cơ hư hỏng rất cao do phương pháp bảo quản chưa phù hợp, như đền Bản Thổ (thị xã Hoàng Mai); đền Hội Thiện (Đô Lương), đền Thanh Liệt (Hưng Nguyên),…

       Đặc biệt, ở một số huyện miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhưng lại lưu giữ được những tài liệu vô cùng giá trị như nhà thờ họ Lang Vi ở xã Đôn Phục, huyện Con Cuông, một dòng họ người dân tộc Thái có hai đời làm Tri phủ phủ Tương Dương. Hiện nay dòng họ còn lưu giữ được trên 10 đạo sắc phong, chế cáo của triều Nguyễn và huân chương của nhà vua Lào phong tặng. Hay ở huyện Tân Kỳ có một số di tích của đồng bào dân tộc Thổ còn lưu giữ nhiều tài liệu Hán Nôm cổ như đền đức Mẹ (xã Phúc Nghĩa), chùa Bục (xã Đồng Văn). Ở đây, đồng bào lưu giữ tài liệu với quan niệm “tổ tiên mình ở nơi rừng thiên nước độc mà được vua ban những giấy tờ này chắc là rất quý nên phải giữ gìn thật cẩn thận”. Điều đó khẳng định được ý thức bảo tồn di sản của người dân rất tốt.

       Với thành tích đạt được, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Nghệ An quyết định trao cho 09 tập thể và 09 cá nhân có thành tích tốt trong chương trình sưu ầm và số hóa tài liệu tại tỉnh Nghệ An giai đoạn 2015-2018.

Các cá nhân xuất sắc của hai đơn vị được nhận Giấy khen của Sở VHTT tỉnh Nghệ An.

 

Sự kiện sắp diễn ra

No upcoming event for this category